Yavuz Bülent Bâkiler’in Hayatı ve Edebî Kişiliği
23 Nisan 1936 yılında Sivas’ta dünyaya gelen Yavuz Bülent Bâkiler, kökleri Karabağ’a uzanan bir aileye mensuptur. Ailesi, Azerbaycan’ın bugün Ermenistan işgali altında bulunan Karabağ bölgesinin Ağdam yöresinden Anadolu’ya göç etmek zorunda kalmıştır. Bu tarihî arka plan, onun hem şahsiyetini hem de sanat anlayışını derinden etkilemiştir. Çocukluk yıllarından itibaren milliyetçi ve muhafazakâr bir aile ortamında yetişmiş; dinî ve kültürel terbiyesini büyük ölçüde anne ve babasından almıştır.
İlk ve orta öğrenimini Sivas’ta tamamlayan Bâkiler, lise eğitimine babasının memuriyeti sebebiyle Gaziantep ve Malatya’da devam etmiş, 1955’te Malatya Lisesi’nden mezun olmuştur. 1960 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirmiş, askerlik görevini 1961’de Ankara’da yerine getirmiştir.
Meslek Hayatı ve Kültürel Faaliyetleri
Gazetecilikle başlayan çalışma hayatı, sendikacılık, avukatlık ve bürokrasi görevleriyle devam etmiştir. TRT’de raportörlük ve yapımcılık yapmış; kültür ve sanat programları hazırlamıştır. “Her Hafta Bir Ozan”, “Anadolu’da Eski Türk Başkentleri”, “Kültür Penceremiz” ve “Avrupa’da Türk İzleri” gibi programlarla geniş kitlelere ulaşmıştır.
Sivas’ta avukatlık yaptığı dönemde aktif siyasette de yer almış; farklı dönemlerde milletvekili adayı olmuş ancak seçilememiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda müsteşar yardımcılığı ve müşavirlik görevlerinde bulunmuş; Millî Kültür dergisinin yazı işleri müdürlüğünü yürütmüştür.
Ayrıca Türk Ocakları, İLESAM ve Aydınlar Ocağı gibi kültürel kuruluşlarda aktif görevler üstlenmiştir.
Edebî Hayatının Başlangıcı
Şiire ilgisi çocukluk yıllarında başlamıştır. Sivas’taki halk ozanlarından etkilenmiş; özellikle annesinin anlattığı halk hikâyeleri, destanlar ve göç anlatıları onun sanat dünyasının temelini oluşturmuştur. Ortaokul yıllarında tanıdığı Âşık Veysel’in şiiri, onun üzerindeki halk şiiri tesirini güçlendirmiştir.
Yayımlanan ilk şiiri “Sır”, Malatya Lisesi dergisinde çıkmıştır. 1953’te kardeşinin vefatı üzerine kaleme aldığı şiirler, sanat çevrelerinde dikkat çekmesini sağlamıştır. Üniversite yıllarında Ankara’daki edebî çevrelere katılmış ve 1962’de ilk şiir kitabı Yalnızlık’ı yayımlamıştır.
Şiir Anlayışı ve Temalar
Bâkiler, hem hece ölçüsünü hem de serbest vezni kullanmıştır; ancak biçimden çok muhtevaya önem vermiştir. Şiirlerinde:
-
Vatan ve millet sevgisi
-
Karabağ ve Türk dünyası
-
Anadolu insanı
-
Aşk, hasret ve gurbet
-
Dinî ve manevî değerler
ön plana çıkar.
Aşk anlayışı, bedensel hazdan uzak; edep ve hasret kavramlarıyla iç içedir. Bu yönüyle Divan şiirinin soyut ve idealize edilmiş aşk tasavvurunu hatırlatır.
Şiir dili sade, açık ve musikîlidir. Öz Türkçecilik anlayışına mesafeli durmuş; Türk kültüründe yer etmiş kelimeleri kökenine bakmaksızın kullanmayı tercih etmiştir. Halk şiiri geleneğinden beslenen ezgisel yapı, onun şiirinin ayırt edici özelliklerindendir.
Hisar Çevresi ve Edebî Konumu
Bâkiler, Hisar dergisi etrafında toplanan “Hisarcılar” arasında anılmıştır. Bu topluluk, gelenekle bağını koparmadan millî bir şiir anlayışını savunmuştur.
Onun şiirinde Anadolu kültürü temel kaynak niteliğindedir. Şehir–köy karşıtlığı, taşranın sosyal zorlukları ve kültürel değerleri şiirlerinde gözlemlenir. Gençlik yıllarında okuduğu Büyük Doğu dergisi dolayısıyla Necip Fazıl Kısakürek’ten etkilenmiş; ayrıca Arif Nihat Asya ile yaptığı istişareler şiirine yön vermiştir.
Başlıca Eserleri
Şiir
-
Yalnızlık (1962)
-
Duvak (1973)
-
Seninle (1987)
-
Harman (bütün şiirleri)
Gezi ve İnceleme
-
Üsküp’ten Kosova’ya
-
Türkistan Türkistan
-
Azerbaycan Yüreğimde Bir Şahdamardır
Antoloji ve Monografi
-
Şiirimizde Ana
-
Sivas’a Şiirler
-
Mehmet Âkif Ersoy ve Âşık Veysel
-
Elçibey
-
Muhsin Başkan
-
Serdengeçti Geldi Geçti
Ayrıca Azerbaycanlı şair Bahtiyar Vahapzade’nin eserlerini Türkiye Türkçesine aktarmıştır.
