Muharrem ayı, İslam dininde büyük önem taşıyan mübarek zaman dilimlerinden biridir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) tarafından “Şehrullahi’l-Muharrem” yani “Allah’ın Ayı Muharrem” olarak ifade edilen bu ay, ilahi rahmetin, bereketin ve manevi kazançların arttığı özel bir dönemdir.
Elbette Allah Teâlâ zaman ve mekândan münezzehtir. Ancak Muharrem ayının bu şekilde anılması, Allah’ın rahmetine ve mağfiretine ulaşmak için önemli bir fırsat olmasından kaynaklanmaktadır.
Aşure Günü Nedir?
Aşure Günü, Hicri yılın ilk ayı olan Muharrem’in onuncu gününe denk gelir. İslam tarihinde önemli olayların yaşandığı kabul edilen bu mübarek gün, diğer günler arasında ayrı bir değere sahiptir.
Bazı tefsirlerde, Fecr Suresi’nin ikinci ayetinde geçen “On geceye yemin olsun” ifadesinin Muharrem ayının ilk on gecesine işaret ettiği belirtilmektedir. Bu yorum, Muharrem ayının ve özellikle Aşure Günü’nün manevi önemini ortaya koymaktadır.
“Aşure” ismi, Muharrem ayının onuncu gününe denk gelmesinden dolayı verilmiştir. Rivayetlere göre Cenab-ı Hak bu günde birçok peygambere çeşitli ihsan ve ikramlarda bulunmuştur.
Aşure Gününde Gerçekleştiği Rivayet Edilen Olaylar
İslam kaynaklarında yer alan rivayetlere göre Aşure Günü’nde şu önemli hadiseler yaşanmıştır:
- Hz. Musa (a.s.), Firavun’un zulmünden kurtulmuş ve deniz yarılmıştır.
- Hz. Nuh’un (a.s.) gemisi Cudi Dağı’na ulaşmıştır.
- Hz. Yunus (a.s.), balığın karnından kurtulmuştur.
- Hz. Âdem’in (a.s.) tevbesi kabul edilmiştir.
- Hz. Yusuf (a.s.), kuyudan çıkarılmıştır.
- Hz. İsa (a.s.) dünyaya gelmiş ve semaya yükseltilmiştir.
- Hz. Davud’un (a.s.) tevbesi kabul edilmiştir.
- Hz. İbrahim’in (a.s.) oğlu Hz. İsmail dünyaya gelmiştir.
- Hz. Yakub’un (a.s.) gözleri yeniden görmeye başlamıştır.
- Hz. Eyyub (a.s.) hastalığından şifa bulmuştur.
Bu rivayetler, Aşure Günü’nün İslam tarihinde neden özel bir yere sahip olduğunu göstermektedir.
Aşure Günü ve Oruç İbadeti
Aşure Günü’nde yapılabilecek en faziletli ibadetlerin başında oruç gelir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Medine’ye hicret ettiğinde Yahudilerin bu günde oruç tuttuklarını görmüş ve sebebini sormuştur. Onlar, Hz. Musa’nın kurtuluşuna şükür olarak oruç tuttuklarını ifade etmişlerdir.
Bunun üzerine Resûlullah (s.a.v.), Hz. Musa’nın sünnetine uymanın Müslümanlar için daha uygun olduğunu belirterek Aşure Günü’nde oruç tutmuş ve ümmetine de tavsiye etmiştir.
Ramazan orucu farz kılınmadan önce Aşure orucu vacip olarak uygulanmış, Ramazan’ın farz olmasından sonra ise sünnet bir ibadet olarak devam etmiştir.
Hadis-i şeriflerde Muharrem ayında tutulan orucun faziletine dikkat çekilmiş ve Aşure Günü’nde tutulan orucun, kişinin geçmiş bir yıl içerisindeki günahlarına kefaret olmasının umulduğu bildirilmiştir.
Muharrem Ayında Hangi Günler Oruç Tutulmalıdır?
Peygamber Efendimiz’in tavsiyeleri doğrultusunda, yalnızca Aşure Günü’nde değil; Muharrem ayının 9, 10 ve 11. günlerinde oruç tutulması tavsiye edilmiştir. Bu uygulama hem sünnete uygun hareket etmek hem de diğer topluluklardan farklı bir ibadet anlayışı ortaya koymak açısından önemlidir.
Aşure Gününde Yapılması Tavsiye Edilen Ameller
Aşure Günü yalnızca oruçla değerlendirilmez. Bu mübarek günde:
- Sadaka vermek,
- İhtiyaç sahiplerine yardım etmek,
- Akraba ve komşulara ikramda bulunmak,
- Yetim ve kimsesizleri gözetmek,
- Dua ve ibadetle meşgul olmak,
güzel davranışlar arasında yer almaktadır.
Rivayet edilen bir hadiste, Aşure Günü ailesine ve ev halkına ikramda bulunan kimselerin rızkına yıl boyunca bereket ihsan edileceği müjdelenmiştir. Bu ikramın aile fertlerinin yanı sıra akrabaları, komşuları ve ihtiyaç sahiplerini de kapsadığı ifade edilmektedir.
Kerbela Hadisesi ve Aşure Günü
Aşure Günü, İslam tarihinde yaşanan en acı olaylardan biri olan Kerbela Hadisesi ile de hatırlanmaktadır. Hicri 61 yılında Hz. Hüseyin (r.a.) Kerbela’da şehit edilmiştir. Müslümanlar için derin üzüntü kaynağı olan bu hadise, İslam tarihinin en önemli olayları arasında yer almaktadır.
Müminler bu olayı hüzünle anarken, sabır ve itidal içerisinde hareket etmeyi esas kabul etmişlerdir. Hz. Hüseyin (r.a.) ve beraberindeki şehitler, İslam tarihinde yüksek bir makamla yâd edilmektedir.
Aşure Günü 10 Çeşit Erzak Hakkında Hadis-i Şerif:
“Kim Aşûre günü (nafaka hususunda) ailesine geniş davranırsa Allah Teâlâ da bütün sene boyunca onun rızkına bolluk ihsân eyler.”
(Taberânî, Evsat, IX, Kebîr, X, 77; Beyhakî, Şuab, III, 366)
Câbir –radıyallâhu anh– bu rivâyetle alâkalı olarak;
“–Biz bunu denedik ve öyle (büyük bir bereket) bulduk.” buyuruyor.
Yine İbn-i Uyeyne de:
“–Biz bunu elli sene, altmış sene tecrübe ettik.” (Münâvî, Feyzu’l-Kadîr, VI, 306)
Aşure Günü Orucu Hakkında Hadis-i Şerif
“Aşûre orucunu tutun; ancak bir gün önce veya bir gün sonra da tutmak sûretiyle yahudîlere muhâlefet edin!” buyruldu. (Ahmed, I, 241; Bezzâr, no. 1052; Heysemî, III, 188)
